Chuyển đổi số hướng tới phục hồi và phát triển kinh tế bền vững

Thứ ba, 24 Tháng 8 2021 07:55

Ngày 05/8/2021, các Bộ trưởng Kỹ thuật số của 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20) đã tổ chức Hội nghị tại Trieste, Italia để thảo luận và thúc đẩy đối thoại về chuyển đổi số nền kinh tế - được coi như đòn bẩy cho sự phục hồi và phát triển kinh tế bền vững và toàn diện sau đại dịch COVID-19.

Được xây dựng dựa trên những thành tựu và cam kết của các nhiệm kỳ Chủ tịch G20 trước đây, trong bối cảnh đại dịch COVID-19 có những tác động bất lợi đối với nền kinh tế, việc làm và phúc lợi xã hội, nước chủ nhà đã đề xuất chuyển đổi số là nội dung trọng tâm cốt lõi của các cuộc thảo luận trong khuôn khổ Hội nghị năm nay. Các giải pháp ưu tiên sẽ được các Bộ trưởng G20 bàn thảo, giải quyết, trong đó tập trung vào Kinh tế số và Chính phủ số. Bên cạnh đó, các cơ hội, thách thức và rủi ro cũng được các đại biểu thảo luận nhằm khai thác tiềm năng của số hóa đối với phục hồi kinh tế và phát triền bền vững bởi làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra hết sức mạnh mẽ trên thế giới và mang đến nhiều lợi thế kinh tế khả quan nhờ quy mô, khả năng cạnh tranh cũng như giúp thu hẹp sự bất bình đẳng.

Trong lĩnh vực kinh tế số

Hội nghị G20 tập trung thảo luận về chuyển đổi số trong lĩnh vực sản xuất nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, trọng tâm là các doanh nghiệp siêu nhỏ, vừa và nhỏ (MSMEs), mối quan hệ giữa MSMEs và các doanh nghiệp lớn, và giữa quốc gia với quốc gia. Các thảo luận tại Hội nghị đều thống nhất, các doanh nghiệp, ở mức độ và quy mô nào, cũng cần phải tiếp cận và phát triển công nghệ cho mình để chuẩn bị cho “trạng thái bình thường mới” và theo kịp với sự phát triển của công nghệ thế giới cũng như để đối phó với những thách thức và cơ hội trong tương lai. Tương tự, các Chính phủ cần phát triển theo phương châm “lấy người dân làm trung tâm”. Việc đầu tư vào công nghệ thông tin - viễn thông (ICT), vào nguồn nhân lực, vào nghiên cứu và phát triển, vào hỗ trợ cho các mô hình kinh doanh mới và cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là cần thiết đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Số hóa các doanh nghiệp nếu đi kèm với chính sách hỗ trợ của Chính phủ đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng sẽ thúc đẩy sự phát triển bền vững và an ninh, an toàn của nền kinh tế số. Vì vậy, các quốc gia cần tăng cường các hành động chính sách để tăng tốc quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sự phục hồi nền kinh tế quốc gia nhanh chóng, bền vững và toàn diện.

Với sự tăng trưởng mạnh mẽ của các giao dịch trực tuyến và thương mại điện tử trong thời gian xảy ra đại dịch, Chủ tịch nhiệm kỳ Italia đã đưa ra thông điệp cần thiết phải nâng cao vấn đề nhận thức và giáo dục người tiêu dùng trong môi trường số hóa, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn nữa trong lĩnh vực này. Và lần đầu tiên tại Hội nghị G20, ứng dụng công nghệ sổ cái phân tán (DLT)/công nghệ chuỗi khối (Blockchain) trong việc truy xuất nguồn gốc hàng tiêu dùng trong chuỗi giá trị toàn cầu đã được trình bày, từ nguyên lý cơ bản đến đổi mới sáng tạo. Đồng thời, chủ đề Bảo vệ trẻ em và Trao quyền trong môi trường số hóa lần đầu tiên được đưa làm nội dung ưu tiên của Hội nghị kinh tế số G20, với mục đích thúc đẩy môi trường số an toàn, bảo mật, minh bạch và có lợi cho trẻ em, nâng cao nhận thức và trao quyền cho trẻ em, cha mẹ, người giám hộ, người chăm sóc và các tổ chức giáo dục. Cũng trong khuôn khổ Hội nghị G20 này, chủ đề về thành phố thông minh (Smart Cities) tiếp tục được các nhà lãnh đạo thảo luận, tập trung vào cách thức đầu tư xây dựng để xây dựng không gian sống khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Nhận thức được tầm quan trọng của ứng dụng công nghệ kỹ thuật số trong các lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội, các Bộ trưởng phụ trách về số hóa của G20 đã kêu gọi tái khẳng định những cam kết nhằm thu hẹp khoảng cách trong việc kết nối viễn thông và khuyến khích các quốc gia đặt ra mục tiêu thúc đẩy phổ cập kết nối cho tất cả mọi người vào năm 2025.

Trong lĩnh vực Chính phủ số

Một thành phần quan trọng khác của quá trình chuyển đổi số là Chính phủ số (hay còn gọi là Chính phủ điện tử - eGovernment). Trong đó, định danh kỹ thuật số cho phép người dân tham gia đầy đủ vào các hoạt động của xã hội bằng cách bảo đảm cho họ được tiếp cận được các giao dịch đáng tin cậy và các dịch vụ công do cơ quan Chính phủ cung cấp. Vì mỗi quốc gia thành viên có cách tiếp cận khác nhau, Chủ tịch G20 đã giới thiệu một bộ các thông lệ về định danh kỹ thuật số trên thế giới, trong đó xác định sự cần thiết phải có chính sách tổng thể về định danh kỹ thuật số áp dụng chung giữa các quốc gia thành viên G20 song vẫn dựa trên điều kiện thực tiễn các nước nhằm tạo thuận lợi cho việc phát triển định danh kỹ thuật số “xuyên biên giới” trong tương lai.

Cùng với quá trình chuyển đổi số về kinh tế, các Chính phủ cũng cần nắm bắt, cập nhật những xu hướng chuyển đổi về công nghệ để thích ứng với bối cảnh số hóa trên toàn cầu. Một cuộc khảo sát nhỏ về cách thức quản lý và triển khai tại các nước thành viên G20 cho thấy hiện nay, nhiều nước đang cố gắng thực hiện việc đồng bộ hóa các quy định mang tính linh hoạt (agile regulation) vào các khung pháp lý thử nghiệm (Regulatory Sandboxes). Đây là một trong những cách tiếp cận chính sách được đánh giá là phù hợp với cuộc CMCN 4.0, phù hợp để đón nhận các đổi mới sáng tạo, các mô hình kinh doanh mới.

Các công nghệ hiện tại và công nghệ mới có tiềm năng thay đổi cách thức các Chính phủ xây dựng, hoạch định cơ chế, chính sách, quy định quản lý cũng như cung cấp các dịch vụ công cho người dân và xã hội. Cụ thể như công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các Chính phủ đưa ra biện pháp chính sách phù hợp nhờ sự phân tích khối lượng thông tin, dữ liệu khổng lồ của cơ sở dữ liệu dân cư và các cơ sở dữ liệu khác của quốc gia, nhờ đó, Chính phủ có thể phát triển, cung ứng dịch vụ công một cách chủ động và được cá nhân hóa, mang tới trải nghiệm số hóa, đáp ứng nhu cầu của người dân. Vì lý do này, Chủ tịch G20 năm 2021 đã đề xuất xây dựng một bộ nguyên tắc mới về sử dụng các công cụ kỹ thuật số đảm bảo hoạt động liên tục của dịch vụ công, trên cơ sở Nguyên tắc về Quản trị Kỹ thuật số năm 2018 và Nguyên tắc về Trí tuệ nhân tạo năm 2019 của G20.

Hội nghị G20 năm nay được tổ chức trong bối cảnh diễn ra đại dịch COVID-19 và trong thời gian này, nhiều ứng dụng số hóa, như định danh kỹ thuật số hay nhận dạng điện tử, đã phát huy tác dụng tuyệt vời. Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, 27 quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu đã thiết kế, thử nghiệm và vận hành một cơ sở hạ tầng để tạo ra chứng chỉ sức khỏe kỹ thuật số hoạt động trên nhiều nền tảng và dễ dàng xác thực. Điều này cho thấy nếu đi đúng hướng, cả về ban hành và thực thi chính sách, chuyển đổi số sẽ đem lại tác động tích cực cho mọi quốc gia. Tuy nhiên, cũng cần thiết phải sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên tham gia, giữa các quốc gia để tác động của số hóa mang tính tổng thể và tích cực theo một mục tiêu chung trên cơ sở những nguyên tắc hành động đã được thống nhất, nhờ đó cũng giúp thúc đẩy quá trình số hóa nhanh hơn và nhận diện những thách thức phía trước.

Đối với Việt Nam, trong điều kiện phát triển kinh tế với độ mở rất lớn như hiện nay, chuyển đổi số là quá trình phát triển tất yếu. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã xác định “Phát triển nhanh và bền vững dựa chủ yếu vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phải đổi mới tư duy và hành động, chủ động nắm bắt kịp thời, tận dụng hiệu quả các cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư gắn với quá trình hội nhập quốc tế để cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển kinh tế số, xã hội số, coi đây là nhân tố quyết định để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh” với mục tiêu: “Thực hiện chuyển đổi số quốc gia một cách toàn diện để phát triển kinh tế số, xây dựng xã hội số. Phấn đấu đến năm 2030, hoàn thành xây dựng chính phủ số, đứng trong nhóm 50 quốc gia hàng đầu thế giới và xếp thứ ba trong khu vực ASEAN về chính phủ điện tử, kinh tế số”.

 Có thể thấy, những chủ trương, định hướng về phát triển kinh tế số giai đoạn 2021-2030 của Việt Nam tại Văn kiện đại hội Đảng XIII cũng như được thể hiện tại Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (ban hành kèm theo Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ) là tương đồng và phù hợp với xu thế chuyển đổi số trên thế giới được thảo luận tại Hội nghị G20. Tham khảo những chia sẻ, khuyến nghị chính sách từ Hội nghị G20 và kinh nghiệm chuyển đổi số trên thế giới, mỗi cơ quan quản lý và mỗi doanh nghiệp, người dân đều cần phải chuyển đổi nhận thức, có sự đột phá trong tư duy và trong hành động để tận dụng tối đa các cơ hội phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Theo SBV

Xem 500 lần

footer