TIN MỚI

Các chương trình kinh tế bao trùm có tiềm năng mở rộng quy mô

Cac chuong trinh kinh te bao trum co tiem nang mo rong quy moCác chương trình kinh tế bao trùm (economic inclusion programs) đang nhanh chóng tr thành mt công c quan trng trong các chiến lược xóa đói nghèo quy mô ln ca nhiu nước trên thế gii.

Theo Báo cáo “Tình trng kinh tế bao trùm (SEI) 2020: Tim năng m rng quy mô” ca Ngân hàng Thế gii (WB) công b mi đây, các chương này đang phát trin nhanh chóng v quy mô và s lượng ti 75 quc gia, tiếp cn khong 20 triu h gia đình nghèo và d b tn thương và mang li li ích cho gn 92 triu người, đc bit là nhng người nghèo kh nht.

Theo Báo cáo ca WB, kinh tế bao trùm (economic inclusion) được hiu là s hi nhp tng bước ca các cá nhân và h gia đình vào các quá trình phát trin kinh tế và cng đng rng ln hơn thông qua gii quyết các hn chế hoc rào cn cu trúc mà người nghèo phi đi mt các mc đ khác nhau: h gia đình (ví d, năng lc con người và năng lc vt cht), cng đng (các chun mc xã hi), kinh tế đa phương (tiếp cn các th trường và dch v), và th chế chính thc (tiếp cn các cơ cu chính tr và hành chính). Nhng tr ngi này din ra cùng lúc và không th tách ri, đng thi được coi là có tác đng mnh m nht đến các nhóm cc kỳ nghèo và d b tn thương. Các chương trình kinh tế bao trùm (economic inclusion programs) bao gm mt lot các bin pháp can thip đa chiu, được phi hp vi nhau nhm h tr các cá nhân, h gia đình và cng đng tăng thu nhp và tài sn. Các chương trình này nhm to điu kin cho vic thc hin mc tiêu kép là nâng cao kh năng chng chu và cơ hi cho các cá nhân và h gia đình nghèo. Các mc tiêu này được đáp ng thông qua vic tăng cường liên kết cng đng và kinh tế đa phương.

Theo đánh giá ca WB, s gia tăng ca các chương trình kinh tế trên din ra vào thi đim quan trng, khi hơn 700 triu người trên thế gii phi đi mt vi tình trng nghèo cùng cc. Sau 20 năm, con s này ln đu tiên tăng lên, đc bit là các khu vc b nh hưởng bi xung đt, biến đi khí hu và các cú sc do đi dch COVID-19. Đi dch đã và đang tác đng mnh nht đến đi tượng người nghèo và người d b tn thương, đc bit ph n. Trong bi cnh đó, d liu kho sát cho thy các chương trình kinh tế bao trùm đang ngày càng được trin khai rng khp trên thế gii, đc bit là tài các nước thu nhp thp, vi trên 219 chương trình ti ít nht 75 quc gia, tiếp cn ti 20 triu h gia đình và đem đến li ích cho khong 92 triu người. Gn ½ s các chương trình này do chính ph thc hin vi khong 93% s người th hưởng.

Kết qu kho sát ca WB ch ra các chương trình kinh tế bao trùm được xây dng da trên các chương trình sn có ca chính ph có tim năng phát trin mnh m, và đã chng t vai trò rt quan trng trong các n lc phc hi lâu dài phát sinh t cuc khng hong kinh tế COVID-19. Kinh tế bao trùm đang tr thành mt công c quan trng trong chương trình xóa đói nghèo quy mô ln ca nhiu nước. Mt trong nhng phương tin chính được s dng đ m rng quy mô kinh tế bao trùm là thông qua mng lưới an sinh xã hi, vn xây dng da trên vic cung cp h tr tin mt. Vic m rng các chương trình ca chính ph có tim năng to ra li thế phát trin quy mô, gim chi phí và cho phép các phương pháp tiếp cn tích hp. Báo cáo ca WB cho thy các chương trình ca chính ph thường bao gm năm hoc nhiu cu phn khác nhau, thông dng nht là chuyn giao, đào to k năng, hun luyn, liên kết th trường và tiếp cn các dch v tài chính.

Nhìn chung, quy mô ca các gói kinh tế bao trùm hin còn khiêm tn, và mt phương pháp tiếp cn bn vng đ m rng quy mô s liên quan đến nhiu ni dung hơn là ch tăng s lượng người th hưởng. Kết qu kho sát cho thy hơn 50% các chương trình hin có do chính ph đng đu có kh năng h tr t 5 - 10% s người nghèo cùng cc. Nhiu chương trình đang trong quá trình m rng phm vi bao ph. Tuy nhiên, vic m rng quy mô không ch đơn gin là v mc đ phm vi bao ph mà còn v cht lượng: cht lượng ca tác đng và tính bn vng ca phm vi bao ph cũng như cht lượng ca các quá trình thay đi và thích ng. Do đó, kinh tế bao trùm trên quy mô ln xem xét đến các cơ chế và th chế liên quan, trong đó có nhiu yếu t là các điu kin tiên quyết trước khi đưa ra các đi tượng th hưởng chương trình mi.

Các chương trình kinh tế bao trùm đem đến s linh hot đáng k cho vic thích ng. Mc dù có s không đng nht, nhưng có s ưu tiên chung v phát trin nông thôn, các đim yếu và các nhu cu ca các nhóm đi tượng d b tn thương c th. Kho sát năm 2020 cho thy các chương trình có s tp trung mnh m vào vic bo v các nhóm d b tn thương nht, bao gm: tr em (25% s chương trình), người khuyết tt (27% s chương trình) và dân s phi di di (33% s chương trình). Các mc tiêu được trích dn thường xuyên nht cho các chương trình kinh tế bao trùm bao gm t to vic làm, đa dng hóa thu nhp và kh năng phc hi. Điu này phn ánh mt chương trình ngh s tp trung mnh vào nông thôn (87% tng s chương trình) và nhn mnh vào tính d tn tương (25% chương trình được kho sát) cùng vi trng tâm gim thiu biến đi khí hu (55% tng s chương trình được kho sát).

Báo cáo ca WB cũng nhn đnh vic nâng cao quyn năng kinh tế cho ph n là đng lc chính ca chương trình kinh tế bao trùm, vi gn 90% các chương trình được kho sát tp trung vào vn đ v gii. Các thiết kế chương trình phù hp đ thúc đy nâng cao quyn kinh tế cho ph n và gim thiu ri ro không mong mun ca h gia đình và cng đng đã ni lên. Mt s lượng đáng k các hot đng tp trung vào thiết kế chương trình có mc tiêu v gii rõ ràng nhm tăng hiu qu. Đng thi, s quan tâm ngày càng cao cùng nhng ri ro được tha nhn v hu qu không mong mun ca vic thích ng vi chương trình c th v gii, chng hn như tình trng nghèo đói trm trng hơn theo thi gian, vai trò gii truyn thng được cng c và bo lc trên cơ s gii.

Các chương trình kinh tế bao trùm được thiết lp đ ngày càng thích ng vi thc tế ca khu vc phi chính thc, đc bit là đi vi thanh niên khu vc thành th. Các chương trình có phương pháp tiếp cn rt khác nhau, vi mt s bin pháp can thip t kinh doanh có mc tiêu bao hàm rng rãi và các phương pháp khác tìm kiếm doanh nhân tim năng cao mt cách rõ ràng. Ch 1/3 các chương trình to điu kin tiếp cn các cơ hi vic làm, mt chương trình được thúc đy bi các chương trình do chính ph ch đo. Gn 70% các chương trình giúp người tham gia liên kết vi các chui giá tr và th trường hin có (đa phương, khu vc, quc gia hoc quc tế), và mt s chương trình thm chí còn h tr vic to ra các chui giá tr mi. Gn 40% các chương trình báo cáo hot đng các trung tâm đô th, vi 64% các chương trình tp trung vào gii tr, phn ánh xu hướng đô th hóa và nhân khu hc rng hơn. S thích ng ca các chương trình kinh tế bao trùm đi vi các khu vc đô th b nh hưởng bi COVID-19 dường như s tr thành mt lĩnh vc được chú trng đc bit.

Các tiến b k thut s s đóng vai trò rt quan trng đ vượt qua các hn chế v năng lc và tăng cường qun lý chương trình. Nhiu chương trình hin đang s dng cơ s d liu ca chính ph đ xác đnh nhng người tham gia chương trình (33% tng s các chương trình và 45% ca các chương trình do chính ph ch đo). Công ngh k thut s là mt yếu t quan trng trong 85% tt c các chương trình do chính ph ch đo và ph biến tt c các khu vc. 30% các chương trình do chính ph ch đo cung cp quyn truy cp vào các thành phn ca chương trình thông qua các nn tng k thut s.

Các chương trình kinh tế bao trùm được xây dng trên cơ s các kết qu ha hn s sm phát trin. Vic xem xét 80 đánh giá đnh lượng và đnh tính 37 quc gia cho thy vic phi hp mt nhóm các can thip đa chiu đã đem đến tác đng ln hơn v thu nhp, tài sn và tiết kim so vi các can thip đơn l. S tương tác gia các thành phn có th thúc đy tác đng tng th ca chương trình.

S ci thin hiu biu v các cu trúc chi phí cơ bn là đim khi đu quan trng đ đánh giá hiu qu chi phí ca các chương trình kinh tế bao trùm không ch là “giá c. Báo cáo to ra nn tng mi trong cách tiếp cn phân tích chi phí, mt ch đ đy phc tp, bao gm nhng thách thc trong đo lường, s không đng nht ca các mc tiêu chương trình và s phc tp trong kh năng so sánh. Nó cung cp mt trong nhng phân tách chi phí đa quc gia đu tiên cho các chương trình kinh tế bao trùm do chính ph và phi chính ph lãnh đo trên toàn cu.

Quan h hp tác mnh m là yếu t không th thiếu đi vi s thành công ca các chương trình kinh tế bao trùm. S tham gia ca các cơ chế cng đng là đng lc quan trng ca vic thc hin chương trình, vi hu hết các chương trình tn dng cu trúc cng đng, bao gm các nhóm tiết kim và tín dng cng đng phi chính thc (42%), các nhóm qun tr đa phương (59%) và các t chc sn xut chính thc (44%). Các cu trúc cng đng có th m rng hơn na các cơ hi sinh kế và tăng tính bn vng ca chương trình, đc bit nếu các t chc cng đng được liên kết chính thc vi các thành phn th trường khác, bao gm các nhà cung cp dch v tài chính và các nhà đào to tư nhân. Các t chc phi chính ph (NGO) cung cp h tr k thut cho 64% các chương trình ca chính ph và 67% các chính ph hp tác vi các NGO đ thc hin các chương trình ca h. Quan h đi tác cũng rt quan trng cp đ toàn cu đ nâng cao kiến thc hot đng toàn cu, các phương pháp hay nht, hc hi và tn dng h tr tài chính.

Theo SBV

Xem 208 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng