Thứ hai, 08 Tháng 3 2021
TIN MỚI

Động lực và kịch bản tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2021

Dong luc va kich ban tang truong kinh te Viet Nam 1Theo TS. Cn Văn Lc và Nhóm chuyên gia Vin Đào to & Nghiên cu Ngân hàng Đu tư và Phát trin Vit Nam (BIDV), trong kch bn cơ s, tăng trưởng GDP Vit Nam năm 2021 có th đt 6,5-7% vi các đng lc chính đến t ngành nông-lâm-thu sn; công nghip chế biến, chế to; và mt s lĩnh vc dch v.

TS. Cn Văn Lc và Nhóm tác gi Vin Đào to và Nghiên cu BIDV va công b báo cáo nghiên cu v Đng lc và kch bn tăng trưởng kinh tế Vit Nam năm 2021.

Báo cáo cho biết, năm 2020, dch Covid-19 khiến kinh tế toàn cu suy thoái (tăng trưởng -3,5%, theo IMF), song Vit Nam là mt trong s ít các nước phòng, chng và kim soát tt dch bnh; to điu kin thun li cho phc hi KTXH. Tăng trưởng GDP năm 2020 đt  2,91%, tuy thp hơn mc tiêu 6,8% và là mc thp nht trong vòng 10 năm qua, nhưng là mc tăng trưởng dương và thuc nhóm cao nht thế gii.

T phía tng cu, đng lc tăng trưởng đến t tiêu dùng (đóng góp 2,35 đim %, tương đương 80,7%trong mc tăng trưởng chung), đu tư (đóng góp 1 đim %,tương đương 34,4 % trong mc tăng trưởng chung) và xut khu ròng (làm gim 0,2 đim %,tương đương 5,8% GDP trong mc tăng trưởng chung). T phía tng cung, tăng trưởng ch yếu đến t khu vc nông-lâm-thy sn (đóng góp 13,5% trong mc tăng trưởng chung), công nghip chế biến - chế to (đóng góp 36%), xây dng (18,2%), dch v (33,5%, ch yếu đến t dch v bán buôn - bán l, tài chính-ngân hàng, CNTT - vin thông, giáo dc - đào to, trong khi lưu trú-ăn ung chiếm 21,3% trong mc gim chung...) (Biu đ 1).

Dong luc va kich ban tang truong kinh te Viet Nam 2Trong năm 2021, kinh tế thế gii d báo s phc hi mnh hơn vi 3 lý do chính: (i) tình hình dch Covid-19 d báo được kim soát tt hơn cùng vi vic phát trin và phân phi vaccine kh quan, (ii) các nước vn tiếp tc các chính sách, gói h tr, (iii) đà phc hi mnh hơn sau thi gian dài đương đu dch bnh. Theo đó, mc đ phc hi ca nn kinh tế Vit Nam vn ph thuc nhiu vào vic khng chế và kim soát dch bnh trên phm vi toàn cu và trong nước. Do đó, Chính ph Vit Nam đã xác đnh tiếp tc thc hin "mc tiêu kép", va phòng chng dch bnh hiu qu, va phc hi và phát trin kinh tế - xã hi. Các chuyên gia ca Vin Đào to & Nghiên cu BIDV d báo tăng trưởng kinh tế Vit Nam năm 2021 c v phía tng cung và tng cu theo 3 kch bn như sau:  

V phía tng cung, vi kch bn cơ s: các nước trên thế gii cơ bn kim soát được dch bnh trong na đu năm 2021, vc xin được đưa vào tiêm chng như kế hoch giúp gim dn tình trng lây nhim, khôi phc phn nào hot đng kinh tế - xã hi ti các nước; căng thng thương mi và bt n đa chính tr lng du hơn to tin đ khôi phc thương mi và đu tư toàn cu. Còn ti Vit Nam,dch bnh tiếp tc được khng chế, môi trường kinh tế vĩ mô tiếp tc duy trì n đnh, nn kinh tế tăng trưởng theo xu hướng xanh, bn vng hơn trên nn tng đi mi sáng to, quá trình cơ cu li được thúc đy trin khai, thu hút vn đu tư (c trong và ngoài nước) hi phc to cơ s đ nn kinh tế tăng trưởng tích cc.

Theo kch cơ s này, tăng trưởng GDP Vit Nam năm 2021 có th đt 6,5-7%vi đng lc chính là: (i) ngành nông-lâm-thy sn tăng trưởng khong 3-3,5%, đóng góp khong 1,03 đim % trong mc tăng trưởng chung; (ii) ngành công nghip chế biến, chế to tăng 8-8,5% (đóng góp 1,43 đim % trong mc tăng trưởng chung) và xây dng tăng 8,5-9% (đóng góp mc 0,48 đim %); (iii) lĩnh vc dch v tiếp tc phc hi, tăng trưởng t 8-8,4% (đóng góp khong 2,7 đim %) nh: (a) vic kim soát tt dch bnh cùng môi trường vĩ mô được duy trì n đnh s là yếu t đm bo cho hot đng thương mi và dch v (trong nước) tiếp tc tăng tt; (b) xu hướng chuyn đi s cùng chính sách thúc đy mô hình kinh tế mi (kinh tế ban đêm, vui chơi có thưởng gn vi du lch…) to điu kin thúc đy các ngành dch v, du lch, thương mi đin t…; (c) quá trình đô th hóa tiếp tc din ra mnh m thúc đy dch v phát trin, đc bit là ti các đô th ln như TP. H Chí Minh, Hà Ni.

Ngành công nghip chế biến, chế to tiếp tc được chú trng phát trin, do: (i) đnh hướng phát trin công nghip ca Đng và Nhà nước, tăng t trng các ngành công nghip chế to, công ngh cao, công nghip ph tr; (ii) đóng góp ca ngành công nghip chế biến, chế to đi vi hot đng xut khu ngày càng tăng (t trng hàng hóa xut khu qua chế biến trong tng giá tr xut khu tăng t 65% năm 2016 lên 85% năm 2020); (iii) năng sut lao đng tăng nh được tăng cường đi mi công ngh, lao đng được đào to, quá trình chuyn đi s, t đng hóa ngày càng được áp dng rng rãi hơn; (iv) xu hướng tăng trưởng xanh, trong đó hướng ti s dng tiết kim và hiu qu năng lượng và ngun tài nguyên thiên nhiên to đng lc cho các ngành công nghip m rng đu tư, áp dng công ngh mi nâng cao năng sut lao đng và đáp ng các tiêu chun môi trường; (v) ngun vn FDI đi vi lĩnh vc chế biến, chế to vn tăng trong my năm qua, cũng là tin đ cho đà tăng trưởng ít nht là đến 2025.

Ngành xây dng d kiến tăng trưởng tích cc nh: (i) đnh hướng tiếp tc thúc đy đu tư công, phát trin cơ s h tng ca Chính ph; (ii) th trường bt đng sn hi phc nh lãi sut duy trì mc thp kích thích nhu cu mua nhà ca người dân; (iii) quá trình dch chuyn đu tư và chui cung ng toàn cu tiếp tc tìm đến các nước Đông Nam Á, trong đó có Vit Nam, làm gia tăng nhu cu xây dng nhà xưởng, khu công nghip.

Vi kch bn tích cc, các nước trên thế gii cơ bn kim soát được dch bnh trong quý 1/2021, vc xin được nhanh chóng đưa vào tiêm chng giúp gim tình trng lây nhim, to điu kin sm khôi phc hot đng kinh tế - xã hi ti các nước, hot đng thương mi và đu tư toàn cu phc hi tích cc. Ti Vit Nam, dch bnh tiếp tc được kim soát tt; kinh tế vĩ mô duy trì n đnh; các chính sách h tr doanh nghip, thúc đy tăng trưởng kinh tế được nhanh chóng ban hành và trin khai; quá trình cơ cu li, chuyn đi s được thúc đy; thu hút đu tư trong và ngoài nước hi phc... Khi đó, tăng trưởng GDP năm 2021 ca Vit Nam có th đt 7,5-8%.

Vi kch bn tiêu cc, ti cui năm 2021 dch bnh mi cơ bn được kim soát mt phn, vc xin chm đưa vào tiêm chng, quá trình phc hi ti các nước khó khăn, hot đng thương mi và đu tư toàn cu ch phc hi nh. Ti Vit Nam,dch bnh mc dù được khng chế, các chính sách sách h tr DN, quá trình tái cơ cu, chuyn đi s được thúc đy nhưng thương mi và thu hút vn FDI phc hi chm. Khi đó, kinh tế Vit Nam năm 2021 ch có th tăng trưởng 4-4,5%.

Dong luc va kich ban tang truong kinh te Viet Nam 3Theo hướng tng cu, theo Nhóm tác gi, xut khu, đu tưvà tiêu dùngtiếp tc là đng lc tăng trưởng chính ca nn kinh tế trong năm 2021. Trong bi cnh dch Covid-19 còn din biến phc tp, nhưng cơ bn s được kim soát tt hơn và vi quyết tâm thc hin mc tiêu kép, tăng trưởng kinh tế Vit Nam năm 2021 được d báo theo 3 kch bn sau.

Dong luc va kich ban tang truong kinh te Viet Nam 4- Vi kch bn cơ s, tăng trưởng GDP năm 2021 có th đt 6,5-7%vi đng lc t c xut khu, đu tư và tiêu dùng. Theo đó,hot đng xut khu tăng trưởng nh: (i) quá trình hi nhp quc tế tiếp tc được thúc đy vi vic trin khai các FTA đã ký kết và có hiu lc (nht là CPTPP, EVFTA, UKVFTA và chun b hiu lc ca RCEP). Các lĩnh vc xut khu vn là thế mnh ca Vit Nam như sn phm đin t, đin thoi, dt may, da giày, nông sn… s tiếp tc tăng khá vi hàm lượng giá tr tăng cùng vi s phc hi mnh hơn ca khu vc kinh tế tư nhân; (ii) hot đng đu tư và thương mi toàn cu hi phc tt hơn sau dch bnh và chính sách thương mi hp lý hơn được Tng thng Biden ca M; (iii) xu hướng phát trin xanh, nâng cao cht lượng sn phm ca các DN giúp hàng xut khu ca Vit Nam tăng tính cnh tranh trên th trường thế gii. Trong năm 2021, xut khu ca Vit Nam ước tăng 6-8% so vi năm 2020, cán cân thương mi thng dư t 15-17 t USD. Xut khu d kiến đóng góp 0,39 đim % trong mc tăng trưởng chung ca Vit Nam.

Đi vi hot đng đu tư, trong bi cnh dòng vn FDI toàn cu d kiến s ch tăng trưởng mc "va phi’’ (khong t 5-10%) năm 2021, thu hút FDI ca Vit Nam vn có mt s li thế: (i) các FTA có hiu lc, tiếp tc xu hướng dch chuyn chui cung ng; (ii) chính tr, môi trường vĩ mô n đnh, an toàn y tế; (iii) th chế, môi trường kinh doanh tiếp tc được ci thin trong bi cnh thúc đy thc hin Ngh quyết 50 ca B Chính tr v thu hút FDI. D báo vn FDI thc hin đt 21-23 t USD, tăng 5-7% so vi năm trước và tương đương năm 2019 (6,7%). trong nước, vn đu tư tư nhân s phc hi tích cc hơn nh trin vng tăng trưởng kinh tế tích cc và mt bng lãi sut mc thp thúc đy DN đu tư m rng sn xut, kinh doanh; (iv) c phn hóa, thoái vn nhà nước ti DN tiếp tc được thc hin giúp khu vc tư nhân tiếp cn, đu tư và s dng hiu qu hơn các ngun lc ca nn kinh tế; (v) đu tư công tiếp tc được đy mnh (theo tính toán ca TCTK, khi gii ngân vn đu tư công tăng 1% s giúp GDP tăng trưởng thêm 0,06 đim %). Năm 2021, d kiến đu tư s đóng góp 2,41 đim % trong mc tăng trưởng chung.

Tiêu dùng tiếp tc là đng lc tăng trưởng chính ca nn kinh tế nh: (i) hot đng sn xut, kinh doanh hi phc dn ti vic làm và thu nhp ca người dân được ci thin, có tin chi tiêu nhiu hơn; (ii) s ni lên ca tng lp trung lưu khiến nhu cu hàng hóa, dch v cht lượng cao tăng lên; (iii) các chính sách thuế, phí, khuyến mi tiêu dùng trong nước tiếp tc được Chính ph, DN trin khai nhm kích cu, thúc đy phát trin th trường trong nước; (iv) lãi sut duy trì mc thp kích thích người dân s dng tín dng tiêu dùng đ mua sm hàng hóa, dch v; (v) đnh hướng trin khai các chính sách kích cu, phc hi du lch ni đa ca Chính ph (Ngh quyết 01/NQ-CP); (vi) quá trình chuyn đi s, phát trin kinh tế s thúc đy thương mi đin t, tiêu dùng s… Quy mô tiêu dùng cá nhân (bán l hàng hóa và dch v tiêu dùng) ca Vit Nam năm 2021 ước đt 234 t USD (tăng 7% so vi năm 2020), tương đương 81% GDP. Năm 2021, tiêu dùng d kiến đóng góp 0,53 đim % trong mc tăng trưởng chung.

- Trong điu kin kch bn tích cc như nêu trên, tăng trưởng GDP Vit Nam năm 2021 có th đt 7,5-8%vi các đng lc chính là xut khu (tăng 10-12%), vn đu tư (tăng 5-6%), tiêu dùng (tăng 10-11%) và chi tiêu ca chính ph (tăng 2-2,5%).

- Trong điu kin kch bn tiêu cc, tăng trưởng GDP Vit Nam năm 2021 ch đt 4-4,5%vi xut khu ch tăng 4-5%, vn đu tư tăng 4,5-5% và tiêu dùng tăng 2-3% và chi tiêu ca Chính ph ch tăng 1-2%.

Như vy, trong năm 2021, đng lc tăng trưởng chính đến t c ba khu vc (nông-lâm-thy sn, công nghip chế biến, chế to và mt s lĩnh vc dch v) cũng như đến t c xe tam mã (xut khu, đu tư và tiêu dùng). Trong trung và dài hn, các đng lc tăng trưởng chính s ngày càng được cng c nh quá trình chuyn đi s, đu tư phát trin công ngh, đi mi sáng to góp phn nâng cao năng sut, cht lượng ca nn kinh tế.

Mt s khuyến ngh nhm thc hin được mc tiêu kép trong năm 2021:

Mt là, cn tiếp tc thc hin mc tiêu kép,trong đó nhim v phòng chng dch Covid-19 hiu qu vn là ưu tiên hàng đu, bi đó cũng là điu kin tiên quyết đm bo phc hi, phát trin kinh tế - xã hi. Theo đó, cn tính toán phương án ti ưu, không ch quan, lơ là chng dch, nhưng cũng không quá hoang mang, s hãi đến mc luôn phong ta, bế quan, ta cng dn đến ách tc mi hot đng kinh tế - xã hi. Các b, ngành, đa phương cn nghiêm túc thc hin Ch th 05 ngày 28/1/2021 và Ngh quyết 01, 02 ca Chính ph.

Hai là, nâng cao hiu qu hi nhp nhm thúc đy xut khu, thu hút và sàng lc ngun vn FDI có cht lượng:(i) thc thi hiu qu nhm tn dng các cơ hi t các FTA thế h mi; (ii) thc thi hiu qu nhng đnh hướng, mc tiêu, gii pháp ti Ngh quyết 50 (2019) ca B Chính tr v đnh hướng, sàng lc thu hút FDI đến năm 2030; (iii) tiếp tc đy mnh ci thin thc cht môi trường đu tư - kinh doanh; (iv) đy mnh ci cách th chế theo các cam kết hi nhp; (v) thc thi chiến lược đa dng hóa th trường và đi tác (c thương mi và đu tư) nhm hn chế ti đa vic ph thuc quá nhiu vào mt hoc mt vài th trường hay đi tác.

Ba là, thúc đy phát trin kinh tế tư nhân và đu tư công, góp phn tăng trưởng kinh tế và to nn tng phát trin lâu dài. Theo đó, (i) cn khuyến khích tinh thn khi nghip, đi mi sáng to, nâng cao sc cnh tranh ca sn phm và năng lc DN; (ii) tiếp tc ci cách mnh m và thc cht môi trường đu tư - kinh doanh, to lp môi trường cnh tranh bình đng; (iii) tiếp tc thúc đy gii ngân đu tư công (gm c vn ODA) như là mt gii pháp đ h tr nn kinh tế phc hi sau dch Covid-19 và to nn tng phát trin lâu bn (cn lưu ý tính hiu qu và thc cht ca vic gii ngân đu tư công).

Bn là, tp trung cơ cu li nn kinh tế và khai thác th trường ni đa,trong đó ưu tiên phát trin công nghip h tr như đã nêu ti Ngh quyết 01/NQ-CP ngày 1/1/2021 nhm làm ch mt s yếu t đu vào va là hn chế nhp khu, va tăng tính ch đng trong nhiu tình hung khác nhau, va to vic làm và tăng kh năng kết ni gia các khi doanh nghip.Bên cnh đó, cn có chính sách ưu đãi (gim thuế, phí…) đ phát trin sn xut và thương mi trong nước nhm thúc đy th trường ni đa.

Năm là, không sm rút li các gói h tr hin ti, đng thi đy nhanh tiến đ trin khai tiêm vc xin ti Vit Nam.Theo đó, cn tiếp tc xây dng, hoàn thin ban hành các chính sách, đy nhanh tiến đ trin khai các gói h tr; rà soát, m rng và kéo dài các gói h tr (nht là đi vi các lĩnh vc chu tác đng mnh như du lch, hàng không…) đ giúp doanh nghip vượt khó, cũng là nuôi dưỡng đng lc phát trin kinh tế và ngun thu ngân sách lâu dài. 

Sáu là, đy nhanh hoàn thin th chế to đt phá thc s trong giai đon 2021-2025.Theo đó, cn hoàn thin th chế, ưu tiên: (i) th chế, chính sách phát trin kinh tế s, Chính ph và giao dch đin t, thanh toán đin t; va là đ tăng năng sut lao đng, va là theo kp xu thế và gim ri ro lây lan dch bnh do tương tác trc tiếp; trong đó, ưu tiên hoàn thin hành lang pháp lý đi vi các mô hình kinh doanh mi và cơ s d liu quc gia (cá nhân và doanh nghip); (ii) ban hành các văn bn (ngh đnh, thông tư hướng dn) các Lut đã được ban hành và có hiu lc t năm 2021 như Lut chng khoán, Lut đu tư, Lut Doanh nghip, Lut PPP…; (ii) nghiên cu sm sa đi mt s lut như Lut đt đai, Lut NHNN, Lut các t chc tín dng, Lut Bo him tin gi.

By là, phát huy thế mnh các tr ct, đu tàu tăng trưởng, lan ta nht là Hà Ni và TP H Chí MinhCM;Theo đó, 2 thành ph này cn tiếp tc phn đu tăng trưởng GRDP cao gp khong 1,3-1,5 ln mc tăng trưởng chung ca c nước; đi đu trong vic phát trin các lĩnh vc dch v, du lch, giáo dc - đào to, y tế, CNTT và vin thông, tài chính - ngân hàng, bt đng sn…t đó to đng lc, lan ta thúc đy tăng trưởng ca các đa phương khác.Bên cnh đó, cũng cn phát huy ni lc ca các đa bàn đng lc có nhiu tim năng tăng trưởng như Đà Nng, Hi Phòng, Cn Thơ, Qung Ninh, Bình Dương, Đng Nai…

Tám là, xây dng và ban hành các chính sách khuyến khích phc hi, tăng trưởng xanhnhm tăng trưởng bn vng hơn và ng phó vi biến đi khí hu (gây thit hi cho Vit Nam khong 5-8% GDP/năm, theo WB). Theo đó, cn thc hin: (i) Ưu tiên đu tư cho năng lượng sch hơn, hoc h tr có điu kin cho các doanh nghip ct gim mnh lượng thi, đc bit là trong các ngành có lương phát thi ln, thâm dng tài nguyên; (ii) Ưu tiên tài trưu đãi thuế cho giao thông và vn ti bn vng, x lý nước, qun lý rác thi, kinh tế tun hoàn, đu tư phát trin dch v và trang thiết b y tế, năng lượng tái to; (iii) xây dng và ban hành các chính sách khuyến khích s dng hiu qu hơn các yếu t tài nguyên như đt đai, nước, không khí, gim mc tiêu th năng lượng trên mt đơn v GDP, qun lý và x lý cht thi hiu qu; (iv) nâng cao năng lc qun lý môi trường ca Chính ph và chính quyn đa phương thông qua vic xây dng và thc thi mt cách có hiu qu, minh bch các quy đnh pháp lý v môi trường; (v) Rà soát, cp nht chương trình, đ án phát trin ĐBSCL gn vi ng phó biến đi khí hu; đ án phòng chng lũ lt, st l, ngp úng ti Min Trung, TP.HCM cũng như chương trình gim ô nhim môi trường ti các thành ph ln như Hà Ni, TP.HCM và 1 s đa phương khác. 

Cui cùng, coi tăng năng sut là chìa khóa phát trin nhanh và bn vng. Báo cáo trin vng kinh tế thế gii năm 2021 ca WB nhn mnh chính sách khôi phc kinh tế sau đi dch cn ưu tiên cho giáo dc, đu tư phát trin ngun nhân lc, phát trin KHCN nhm nâng cao năng sut, thúc đy tăng trưởng. Trong bi cnh ngun lc lao đng, vn đu tư b nh hưởng tiêu cc bi dch Covid-19, càng rt cn tp trung tăng năng sut. Theo đó, các B, ngành, đa phương cn sm trin khai các gii pháp nhm đy mnh cơ cu li nn kinh tế gn vi chuyn đi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng sut, đi mi sáng to như tinh thn ca Ngh quyết 01, 02 và Quyết đnh 36 (ngày 11/1/2021) ca Chính ph v Kế hoch tng th nâng cao năng sut da trên nn tng khoa hc, công ngh và đi mi sáng to giai đon 2021-2030.

Theo Doanh nghip và Tiếp th

Xem 148 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng